Sektor energii odnawialnej w Hiszpanii podlega procesowi ciągłej ewolucji, której motorem jest nie tylko potrzeba zajęcia się zmianami klimatycznymi, ale także presja regulacyjna i ekonomiczna. W ostatnich latach regulacje i polityki odegrały zasadniczą rolę w określaniu marż rentowności elektrowni wykorzystujących energię odnawialną. Polityka ta, choć w dużym stopniu zachęcała do inwestycji, czasami generowała również niepewność, zwłaszcza w świetle przeglądu opłacalności energii odnawialnej na rok 2020.
Wprowadzenie do regulacji rentowności energii odnawialnej
Od czasu wdrożenia reformy elektroenergetycznej przez byłego ministra José Manuela Sorię w okresie regulacyjnym 2014–2019 rząd stanowczo podjął decyzję o dostosowaniu tzw. „rozsądnej rentowności” elektrowni wykorzystujących energię odnawialną. Wraz z nadejściem roku 2020 nieunikniony stał się przegląd parametrów ustalonych w tym okresie, niosąc ze sobą różne spekulacje i obawy ze strony stowarzyszeń i firm z branży. Najbardziej krytyczne aspekty tych ram regulacyjnych to te, które wiążą rentowność z 10-letnimi obligacjami skarbowymi powiększonymi o 300 punktów bazowych, co pierwotnie przełożyło się na rentowność na poziomie 7,38% w 2014 r.
W tym sensie na koniec 2019 r. sedno wynagrodzeń elektrowni odnawialnych skupiało się na przeglądzie wartości obligacji skarbowych w okresie 24 miesięcy poprzedzających maj 2019 r. Rząd dał jednak już jasno do zrozumienia, że jest to nie miał zamiaru modyfikować trzech dodatkowych punktów bazowych przyjętych za podstawę zapewnienia tej rentowności, co umożliwiło jej przewidywalne zmniejszenie. Decyzja ta stawia sektor, który już w poprzednich latach doświadczył znacznych cięć, co wywołało dużą niepewność wśród inwestorów, w trudnej sytuacji.
Ewolucja standardów regulacyjnych
W przepisach od 2013 r. bezpośrednio związane z wynagrodzeniem zakładów energii odnawialnej za pomocą hiszpańskich obligacji skarbowych plus 300 punktów bazowych. Model ten miał zapewnić względną stabilność długoterminowej rentowności, ale zauważalny spadek oprocentowania hiszpańskich obligacji począwszy od 2014 r. (które wzrosło z 2% w 2014 r. do 1,3% w ostatnich latach) rozwiał nadzieje wielu inwestorów, którzy już dziś stawić czoła oczekiwaniom przyszłości z niższymi stopami zwrotu.
Pomimo sprzeciwu różnych aktorów branży wszystko wskazywało na to, że tego przeglądu dokona Zarząd. Przy obligacjach skarbowych poniżej 2% rentowność odnawialnych źródeł energii może spaść o ponad dwa punkty procentowe w porównaniu z tym, co przyznano w 2014 r., co stawia spółki i inwestorów, którzy swoje planowanie finansowe opierali na większej liczbie parametrów, w delikatnej sytuacji.
Pomimo próśb pracodawców o zmianę tego kontekstu regulacyjnego Ministerstwo Energii pozostało niezachwiane na swoim stanowisku, które przewiduje nową obniżkę, która nieuchronnie obniży marże rentowności elektrowni odnawialnych począwszy od 2020 roku.
Wpływ na branżę: brak rentowności i jego konsekwencje finansowe
Jednym z dużych problemów stojących przed przedsiębiorstwami zajmującymi się energią odnawialną w Hiszpanii jest uzależnienie od cięć regulacyjnych, które, ponieważ nie towarzyszy im jasna strategia przejściowa, wpływają nierówno na inwestorów. Dla wielu firm oczekiwanie rozsądnej rentowności stało się nieosiągalną możliwością, jaką można wygenerować poważne problemy finansowe. Według szacunków ekspertów finansowych, w przypadku potwierdzenia obniżki rentowności obligacji skarbowych, m.in. branże fotowoltaiczna, wiatrowa i fotowoltaiczna mogą wpaść w spiralę niepewności finansowej, ryzykując finansowanie długoterminowych projektów.
Sytuację pogarsza fakt, że wiele elektrowni wybudowanych przed 2010 rokiem jest zależnych niemal wyłącznie od rentowności powiązanej z obligacjami skarbowymi. W rezultacie, jeśli przepisy nie zostaną dostosowane, ich rentowność może zostać poważnie zagrożona. Stowarzyszenia producentów energii odnawialnej podkreślają, że jeśli rentowność spadnie poniżej pewnych progów, niektóre z tych obiektów nie będą mogły kontynuować działalności bez poniesienia znacznych strat ekonomicznych.
Rentowność odnawialnych źródeł energii: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość
Do tej pory rentowność odnawialnych źródeł energii w Hiszpanii była zmienna, szczególnie zależna od polityki i decyzji rządu. W 2013 r. rząd hiszpański zdefiniowała specyficzny model rentowności, który według niektórych analiz mógł nie do końca odpowiadać oczekiwaniom. W miarę upływu lat i zmieniających się warunków rynkowych hiszpańskie przedsiębiorstwa zajmujące się energią odnawialną musiały stawić czoła licznym wyzwaniom, stale dostosowując się do polityki rządu i wahań rynkowych.
Między 2014 a 2019 r. Oprocentowanie hiszpańskich obligacji skarbowych znacznie spadło, głównie w wyniku polityki gospodarczej polegającej na stymulacji i wykupie długów przez EBC. W wyniku tej polityki stopa procentowa spadła z 4% do poziomu bliskiego 1,3%, co bezpośrednio wpływa na przyszłą rentowność elektrowni OZE finansowanych z tego typu zachęt.
Co więcej, reforma wdrożona przez Sorię była kolejnym kluczowym czynnikiem transformacji hiszpańskiego sektora energetycznego. Choć celem tej polityki było wyeliminowanie premii za projekty OZE i przyciągnięcie nowych inwestycji za pomocą innych mechanizmów, efekt był bardzo nierówny, szczególnie w przypadku starszych elektrowni, które nie posiadają niezbędnych środków na dostosowanie się do nowych warunków rynkowych.
Przyszłość rentowności w Hiszpanii po reformie regulacyjnej
Oczekuje się, że począwszy od 2020 r. zmniejszenie rentowności energii odnawialnej będzie miało znaczący wpływ na sektor i wpłynie na około 20.000 XNUMX megawatów mocy zainstalowanej. Do tego dochodzi brak zmian w przepisach poprzednie inwestycje, takie jak te sprzed 2010 r., stracą swoją ekonomiczną opłacalność, jeśli w dalszym ciągu będą powiązane z warunkami obligacji skarbowych sprzed 2020 r. W związku z tym można przewidzieć falę pozwów i skarg ze strony międzynarodowych inwestorów, którzy zobaczą ich interesy zagrożone tymi cięciami.
Ponadto sektory takie jak fotowoltaika czy energia wiatrowa mogą nie być w stanie wytrzymać tak drastycznej obniżki wynagrodzeń bez szkody dla swoich modeli biznesowych. Niektóre zakłady, jak wynika z obliczeń banku, może skończyć się „bankructwem” ponieważ szacuje się, że na tego typu inwestycje przeznaczono ponad 40.000 miliardów euro. Eksperci branżowi podkreślają, że niepewność wywołana tymi cięciami może doprowadzić do poważnych problemów finansowych, które bezpośrednio odbiją się na inwestorach i planach rozwoju sektora OZE w Hiszpanii.
Co tak naprawdę oznacza lawina pozwów przeciwko hiszpańskiemu rządowi?
Ten nowy scenariusz stwarza wyzwania nie tylko gospodarcze, ale także polityczne. W ostatnich latach różne stowarzyszenia, inwestorzy i międzynarodowe korporacje potępiały hiszpański rząd za obniżanie składek związanych z zieloną energią. Najnowszą z tych spraw było postępowanie sądowe ICSID (Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych), w którym potępiono Hiszpanię za ciągłe i powtarzające się cięcia. Sytuacja ta stawia kraj w delikatnej sytuacji, ponieważ inwestorzy mogą ponownie zwrócić się do sądu, jeśli oczekiwania dotyczące przyszłej rentowności odnawialnych źródeł energii nie zostaną skorygowane.
Biorąc pod uwagę tę sytuację, niektórzy prawnicy państwowi zalecili nienarzucanie dalszych cięć rentowności, podczas gdy inne sektory rządu, zwłaszcza Ministerstwo Energii, bronią tego środka jako niezbędnego do utrzymania rocznego budżetu. Jeżeli jednak rząd zdecyduje się kontynuować tę politykę, spodziewana jest nowa fala postępowań sądowych przez zainteresowane przedsiębiorstwa, co mogłoby jeszcze bardziej zagrozić stabilności sektora.
Krótko mówiąc, obniżka rentowności na 2020 r. uwydatnia istniejące trudności we wdrażaniu zrównoważonej i opłacalnej polityki energetycznej. Podczas gdy w innych regionach świata udało się osiągnąć postęp w zakresie czystej energii i jej wynagrodzenia, w Hiszpanii nadal istnieją przeszkody regulacyjne. Jeżeli nie zostanie odnaleziona odpowiednia równowaga pomiędzy stabilnością finansową a rozwojem energetyki, możemy stanąć przed scenariuszem powtórzenia się problemów z 2013 roku w sektorze energii odnawialnej.
Patrząc w przyszłość na nadchodzące lata, poszukiwanie rozwiązań problemów rentowności w energetyce odnawialnej będzie kluczowe dla zapewnienia trwałości rozwoju czystych źródeł energii w Hiszpanii.